Armãnj

Di Wikipedia, Entsiclopedia liberã

Jump to: navigatsia, search
Flambura armãneascã: Soare tsi lunjineashce tu lume

Contents

[edit] Informatsii ãnghenerale

Armãnjlji (alante nume: Rrãmãnji, Tsintsari, Vlahi icã forma propagandisticã a tsilor dit Romanie Macedoromãni) sãntu un popul tsi bãnedzã tu Gãrtsia, Sãrghia, Republica ali Machedonia, Arbinishia, Vurgaria shi Romãnia. Numirlu a lor easte 2,500,000. U-zburãscu limba armãneascã cãcum shi limbile-a staturlor iu bãnedzã.

[edit] Zãrtsinã

  • Armanjljii suntu un popul cu ahandoase zartsinji tu Makedonia antica alu Filip sh Alexandru.

Aza s-luyurseashti ca strapapanjii a lor sunt vecli tracianji tsi bana tu Balkanlu tutu, tu Makedonia, Epiru, Thesalia, Trakia, Pindu.

  • Di anda Makedonia fu acatsata di Roma, tu anlu 146 ninti di Hristolu, unaoara cu intrata culturaljei latine tu bana Makedonjilor, s-aminta identitetlu Armanj.

[edit] Pricunushceare

  • Tu Republica Ex-Iugoslava ali Machedonia, dzua di 23 Maiu iasti anyrapsita oficialu tu Constitutilj. Pãnã aza nãsã easte singurlu crat tsi ãlji-pricunuscu Armãnjlji ca popul constitutiv.
  • Armãnjlji di iutsido u-iurtusescu dzua natsionalã pi 23 Maiu, dzua cãndu sultanlu Abdul Hamid II

lji-pricunuscu Armãnjlji ca popul/milete ahoryea cu tutile ãndrepturli tsi lã-si pricad tu Balcanlu.

[edit] Istoria

[edit] Armãnjlji aza

[edit] Personalitãts cu zãrtsinã armãnescã


Artã

Actori

Durusitori

  • Yioryi Averoff (1818-1899): di Metsovo, Epiru, Gartsilj, mari durusitoru di stadionea Panathinaikos Pamporea ti Polimu “Averoff”, di Marea Sculilj Alexandria, di Sculia di Cadetsi Gartsilj .
  • Apostolos Arsakis, (1792-1874): Hotahova, Epiru Gartsilj, fondatoru di Sculia Arsakeion, tora Consilu di Cratu Gartsia.
  • George Stavrou (1795-1869): Ioannina, Epiru, Gartsilj, fondatoru di Banca Natsionala di Gartsia.
  • Stergios Doumbas (1830-1900): Vlasti Presque Kozani, FYROM, fondatoru i durusitoru di Biblioteca Natsionala tu Gartsilj, mari durusitoru a casabadzloru Vienna Atina, durusi paradz ti compozitorlji ditu atsea ieta (Shubert,Johann Strauss ) i durudi anfiteatrul ti contserti ditu Vienna “Musikverein”.
  • Evanghelos Zappas,Labova Albania, una mari ciufliki fu confiscata di comunishtsa tu Gartsilj i dapoa tu Romanilj .
  • Constantinos Zappas , adra multi sculii tu Gartsilj.
  • Demetrius Postolakas, Metsovo, Epiro, Grecia, fundatoru di Biblioteca Natsionala Gartsilj.
  • Georgios Sinas, (1783-1856): Moscopole, canascutu tu Viena, Budapesta, Alexandria Egipt.
  • Simon Sinas, figlio di George Sinas, durusi fundarea di Academia Budapesta, Caedrala Ortodoxa di Atena, Academia di Atena.
  • Nikolaos Stournaras, (1806-1853): Metsovo, Epiru,Gartsilj, durusitor i fundatoru di Universitetlu Natsional Tecnicu Atena “Metsovio”.
  • Tositsas famille, Metsovo, Epiru,Gartsilj, durusi multi Sculii tu Gartsilj (107 sculii mash tu Epiru).

Bisericheshci

Pãrmãteftsã

Musica

Politits


Ominj di schiintsã

Isturilj

Filoloyi

Sportu

Scriitori

Poets

[edit] Ligãturi