Casa a familiiljei Zamauli
CASA A FAMILIILJEI ZAMAULI
Origina a familiiljei
Nica tu ahurhita a etãljei XX tu sucachea printsipalã di Bituli, cari u purta numa “Largã sucachi” iu bãna nai ma avutslji bãnãtori, vini s-bãneadzã shi familia al Mihailo Zamauli, cari eara un di protslji ghenecolozi tu aestu cãsãbã. Tu atselji anj Bituli ca un tsentru cultural shi conzularpi aestã parti di Balcan, ti shcurtu chiro s-featsi nica ma avut cu nica unã multu mushatã casã, casa a cãnãscutãljei shi avuta familii armãneascã Zamauli. La anlu 1917 nicuchirlu a casãljei muri, shi di atsea ispeti a lui muljeari Vasilichi shi dada-sa a ljei Catarina li vindurã tuti nai ma scumpi lucre tsi li avea, a loarã shi borgi di banca hipotecarã ta s-poatã su dipiseascã casa. Partea din-ghios, cari Mihailo vrea su adarã a lui ordinatsii, eara priadratã tu un mari “antre” iu ma vecljlj bituljeanj tsãn minti – s-tsãnea multi manifestatsii culturali. Atsea parti di casa lungu chiro eara priadaptatã tu duchenj di iu familia Zamauliu loa ma marea parti di amintaticlu ti a lor existentsii.
Arhitectura a casãljei di Bituli
Casa, cu a ljei arhitecturã s-aleadzi di multi alti casi tu aestu cãsãbã. Tu casa, pi dauli etajuri s-intrã pit mushatili scãri di lemnu. Cafi un etaj ari cãti tsintsi udadz, cu mãri shi analti tãvãnj adrati ti banã luxuzã alishtei avutã familii armãneascã. Tuti lucre din casã suntu adrati cu ahãndoasã rezbã, pi firidzlji ari pirdeadz di brocat, a tu bana di cafi dzuã familia ufilisea multu scumpu cristal, lucre di asimi shi portsulan. Interesantã easti s-adutsem aminti tsi lucre nicuchira Vasilichi. Ea chindisea cu peri naturali, a niscãnti di picturili cari shi azã suntu avigljeati ca relicfii a familiiljei, suntu dealihea ti mari ciudii. Hilji-sa Marica shi aã dzuã tutã sh-adutsi aminti ti anegdotilicu dada-sa Vasilichi, cãndu cãfta peri di soia shi soatsãli a ljei. Cana nu vrea s-lju da perlu tãljeat ca nu putea s-pistipseascã ca va-lu ufiliseascã ti chindiseari, ma tuts minduea ca cu perlji dada-sa va s-adarã mãi. Tut ãnã la A doilu polim mundial, nai ma marea arti di avearea a familiiljei Zamauli eara natsionalizatã. Familia, nu mash tsi li chiru casa shi loclu al Mihailo, ma la eara loatã shi casa tu cari bãna, ashi ca eara bãgats tu situatsii s-bãneadzã tu doi njits udadz di ãnpadi. Tu soni, dupu 55 di anj, di cãndu s-alãxirã multsã nicuchiri, casa a familiiljei Zamauli la eara turnatã. Aestã casã cari s-aflã pi sucachea printsipalã Bituli, tu tsentrul a cãsãbãlui armasi s-mãrturiseascã ti unã mushatã shi veaclji arhitecturã cari lipseashti s-hibã avigljeatã cu Nom. Tu chirolu cãndu vini pãnã di cutrimburari a loclui Bituli, pi 1 di yizmãciunj, anlu 1994, shi aestã casã avea njicã znjii, titsi easti lipsitã a ljei renovari, ma shi fãrã di atsea, statlu lipseashti s-ljea metri ti avigljeari cu Nom a casãljei a familiiljei Zamauli, ca unã casã reprezentativã, casã cari easti unã soi di monument tu tsentrul a cãsãbãlui a conzulilor, Bituli.