Casa a familiiljei Vafiadi
Arhitectura a casãljei
Vafiadi easti cãnãscutã familii armãneascã di Bituli cari bãna tu tsentrul a cãsãbãlui, pi sucachea largã, sucachi iu tuts bituljeanj s-duc ta s-priimnã, cucachi cari easti atractsii shi ti turishtsãlji. Casa easti adratã ninti di Rãscularea di Alju Ljeau, ma tora ari nãu nicuchir cari la anlu 1928 u ancupãrã casa di aestã familii armãneascã. Casa easti multu mari, ari trei apartamenturi shi cafi un apartamentu ari cãti tsintsi udadz. Dupu zboarãli a arhitectului Vladimir Hagi-Iovanovschi di Bituli, aestã casã easti unicã dupu a ljei vidzutã, cari ari patru fatsi. Tu intrata a casãljei s-aflã mari stuburi masivi cu stil gãrtsescu, cari tu idghiu chiro suntu shi stuburi cari u poartã greatsa a casãljei. Stuburli suntu chindisiti cu rezbã, bãgati tu unã verticalã paralelã. Aestã casã dealihea prezenteadzã unã multu mushatã shi veaclji arhitecturã, cu njicã balcony di ninti, cu firidz cari di nafoarã suntu avigljeati cu her pãnã di giumitati. Lacurli di giumitati tserclju suntu prezenti shi aoatsi, tsi easti caracteristicã ti tuti casi cari suntu adrati tu stil gãrtsescu. Pi partea di ascapitat a casãljei s-aflã shasi firidz cu dau areapiti, ardãpsiti tu bairu, a analtu pi ciãtia s-aflã mari balconi cu ghelender di cimentu, tsi zburashti shi easti garantsii ca casa easti adratã cu material cu analtã calitati. Etajurli suntu ligati cu scãri di nuntru, adrati di lemnu, a pi ushea di tu intrata, pi etajlu trei ari un mushat vitraj cu colori diferenti, adrat nica tu atsel chiro. Tãvãnjli suntu chindisiti cu ornamenti shi dezen di lilici, dati cu colori purinti, idghea cum shi dushumelu cari niheam easti aspartu. Unã parti di aestã mushatã casã, dupu liberarea, eara priadratã tu duchãnj ti vindeari a curi nicuchiri multi ori s-alãxea. Casa Vafiadi, cum shi multi alti casi shi obiecti di Bituli, avu njicã znjii di cutrimburarea a loclui pi 1 di yizmãciunj, anlu 1994, shi atsea ma mari parti avu znjii di partea di tu Dat. Cum dzãts arhitectul Vladimir Hagi-Iovanovschi, dealihea va s-hibã ti mari jali, aestã casã s-hibã alãsatã shi chirolu sh-lu adarã a lui lucru. S-adutsem a minti ca casa a familiiljei armãneascã Vafiadi nu easti avigljeatã cu Nomlu ti avigljeari a monumentilor di cultura adus la anlu 1973 shi ti atsea arhitectsãlji pitrec apel ca easti easti lipsitã atsea s-adarã tsi poati cama agonjea.