Casa a familiiljei Osmanli
Casa a familiiljei Osmanli tu tsentrul a cãsãbãlui Bituli, aproapea di Casa ti cultura di tora, a ma ninti Teatar Popular, s-mutã unã mushatã galbinã casã. Nicuchir, a lushtui di chirolu niaspartu obiectu architectonic, easti familia Osmanli. A lor strãpãpãnj u purta numa Haginaumovi, ca vãrã di elji, tu eta XIX s-avea dusã s-lucreadzã tu cãsãbãlu Meca. Tsiva ma amãnat, tu ãnturtsescul chiro aestã familii u alãxi paranuma tu Osmanli, titulã cari u avea nãscãntsã di bãnãtorlji di Bituli. Ta s-hibã cãnãscutã shi avutã, aestã familii u adrã Alexandar, cari dupu a lui studii tu Americhii, cãndu duchi ca America lji deadi tut tsi vrea, la anlu 1920 s-turnã Bituli. Alexandar u vrea tut atsea tsi eara bunã shi mushatã tu America. Tut tsi avea vidzutã aclo, pãnã li fãtsea a lui studii shi pãnã lucre, vrea s-u aducã shi tu Machidunii, ma exact, vrea s-u incorporeadzã tu a lui casã. Ti atsea, enterierlu tu a lui casã easti altã turlii di atseali cari s-adra tu atsel chiro. Cãndu eara construatã casa, la anlu 1930, eara raritet a cãsãbãlui. Vrearea permanentã ti tsiva mushatã shi nividzutã, eara conducator fundamental ti Alexandar cãndu u adra shi ãndridzea a lui casã. Aestã casã, prota avea mash dau etajuri, pi protlu etaj s-afla a lui ordinatsii, a pi etajlu doi s-afla un mari apartamentu. Etajlu trei pi aradã easti construat tsiva cama amãnat di partea al Alexandar, ti a lui familii, ta s-poatã dupu a lui moarti s-lu da apartamentul sum aghoghi shi ashitsi s-aibã pãradz ti existentsii. Casa tutã u mushutsa chindimati cu ornamenti dupu vrearea shi gustul al Alexandar, a li adra nai ma cãnãscutslji masturi. Lucãrli adrati di lemnu, ca careclili, canabeadzlji, picturili shi alanti lucri, au elementi di mushatã rezbã. Multu mushat ornamentu tu casa suntu shi stiznjili. Adrati cu colori nica di la anlu 1930, cãndu eara adratã casa, stiznjili shi azã ãnghilicescu, tsi zburashti ca casa eara adratã di materiali cu analtu calitet. Alexandar, tu a lui casã, anamisa di protslji tu cãsãbãlu Bituli, bãgã parchet, a singur bãgã shi instalatsii ti lunjinã, ashi ca tu a lui casã ari bãgatã aproapea 100 di locuri ta s-u lunjineadzã casa. Lunjinã ari bãgati shi pi ghelenderlu di scãri, cu tsi casa ãnghiliceashti di tu intrata. Raritet easti shi cabinetlu ti muzica, tu cari s-aflã shi un gramafon, pi cari shi azã dzuã tutã poati s-ascultã discuri cari Alexandar li ancupãra nafoarã dit Machidunii. Alexandar, a hilji-su a lui lji alãsã multu mushati servisi di portselan adusi di China, chelchi di cristal, pyiaturi di asimi shi servisi ti prãndzu, adrati di nai ma sãptsãri yilii. Aestã familii, casa al Alexandar Osmanli u aviglje ca unã casã aristocraticã, ashi ca aestã casã continueadzã s-aspunã ti un dealihea mari shi tinjisit om, a curi inovatsia shi spiritlu uman putu s-aducã multi lucri di developata tsivilizatsii ali America. Ashi cum spuni familia Osmanli, casa easti avigljeatã cu Nomlu ti avigljeari a monumentilor di culturã a cãsãbãlui Bituli, ma pãnã tora nu au loatã nitsi un denar ti renovari a fasadãljei. Tu soni s-aspunem ca casa avu shi niheam znjii di trimburarea a loclui tsi u avea acãtsatã Bituli, pi 1 di yizmãciunj, anlu 1994, ashi ca statlu lipseashti s-mindueascã shi ti renovari a lushtui obiectu impozantu, cari s-aflã tu mesi a cãsãbãlui Bituli, cari cu a ljei mushuteatsã lu tradzu ocljul a cafi unui visitor, a cafi unui turistu.