Casa a familiiljei Corneti
Origina a familiiljei
Familia Corneti easti cãnãscutã familii armãneascã cu originã di Crushuva. La anlu 1678 aestã familii fudzi dit Moscopole shi vini s-bãneadzã Strug. Tu atsel chiro nãscãnti familii lu ancupãrarã Crushuva di un bei cari bãna Bituli, shi atsea ti 10.000 di mãrchi ghermaneshtsã cari li deadirã diunã oarã, a alantsã pãradz li didea ma multsã anj. La anlu 1863 familia Corneti vini s-bãneadzã Cruchuva. Tu idghiu chiro bãna shi Cocian shi ca multu avutã familii ancupãrarã 30 di hectare agãri ti siminari ariz, cari lu vindea tu Sãrbii, Edrene-Njica Azii. Tu atsel chiro dishclisirã shi ducheani cu 18 di lãcrãtori, tu cari cusea stranji shi portu di lãnã ti Turtsãlji shi alantsã bãnãtori. Aesti stranji li vindea Tsarigrad (Costantinopol), Scopia shi tu alanti stati pit Balcanlu tut. Nai ma tricutlu di elji, Ghiorghi Corneti avea 4 fumelji shi atsea: Mando cari bãna Cocian, Calcio – Scopia, Victoria – Bituli shi Caliopi – Bucureshti. La anlu 1863 el u adrã prota casã a familiiljei tu aestu cãsãbã. Deadun cu familia a lui bãna Cocian, ma veara s-dutsea Crushuva iu u tsãnea tutã a lor aveari. Ca multu avutã familii, la anlu 1887 adrarã nica unã casã, cari eara nica ma mari shi nica ma mushatã.
Arhitectura a casãljei di Crushuva
Aestã casã s-aflã tu intrata a cãsãbãlui Crushuva shi lu mushuteadzã aestu cãsãbã. Casa ari etaj di ãnpadi shi nica doi etajuri. Etajlu di ãnpadi easti adrat di sãnãtoasã cheatrã, a tutã fasadã easti tsãnutã original, ashi cum eara ma ninti. Casa ari timpanoni shi balconj pi conzoli tsi easti caracteristicã ti tuti casi di Crushuva. Firidzli suntu adrati tu bairu, cu gardu di her pi protlu etaj, a usha tsi easti pi balconea, dipiseashti cu lacuri di giumitati tsercljuri. Tu intrata a casãljei udadzli anpadi suntu adrati cu ploci di chetsãri, a etajurli suntu ligati cu scãri di leamni , tsãnuti avtentic, ashi cum eara adrati di ma ninti. Tãvãnjlji suntu adrati di scãnduri, anvãrligati cu mushatã rezbã, a tu doi udadz pi tãvanea ari soari cu 32 di dzari cu dezen di lilici. Nuntru, casa tutã easti andreaptã cu multi elementi ligati di bana di tu atsel chiro cum suntu: minderi, musãndzrã, tu aestã casã nica suntu tsãnuticapitãnj amplini cu pai shi chilinj adrati di livendili mãnj a nicuchirãljei di toracari u ancupãrarã casa la anlu 1963 di domnul Leonida Corneti. Casa ari shi izbã iu ma ninti familia Corneti lu tsãnea arizlu. Nicuchirlji di tora adarã tut tsi easti tu putearea a lor, aestã casã s-hibã tsãnutã tu a ljei vidzutã avtenticã. Pãnã tora aestã casã nu easti renovate nitsi unã oarã, pi vãrã locuri easti shi cripatã shi ti atsea easti lipsitã s-priadarã tsi poati cama agonjea. Aestã casã nu easti avigljeatã cu nom, ma statlu lipseashti s-adarã jgljoati aestã aveari di arhitecturã s-hibã tsãnutã shi s-aveaglji di chireari.