Casa a familiiljei Nastevi
Casa a familiiljei Nastevi, familia Nastevi easti veaclji familii armãneascã cari cama multu di 100 di anj bãneadzã tu cãsãbãlu Scopia. Nastevi eara pãrmãteftsã shi lucurlu a lor eara lãrdzit nu mash tu Machidunii, ma lucra shi nafoarã pi tu Europa, ashi ca pãrmãtia dit Machidunii inshea nafoarã, tu Cehoslovachia, tu Austria sh-tu America.
La anlu 1871 di Veles, tu cãsãbãlu Scopia vini s-bãneadzã Dimitar Nastev, cari ahurhi cu lucru tu firma italicheascã “Alatini” shi ancupãrã casã tu mãhãlãlu armãnescu cãnãscut sum numa “Paico maalo”. La anlu 1884, dupu tsi la murirã ma multi fumelji, s-featsi Stefan a curi pi ureaclji lji bãgarã minghiushi ca amailii, cu pistusini ca ashitsi va s-armãnã tu banã. La anlu 1922, pi a lui ilichii di 38 di anj, Stefan Nastov, un di fundatorlji a bancãljei “Vardar” cãftã izini di condutsirea di atsel chiro s-adarã casã pi ma multi etajuri pi andreapta parti di aruulu Vardar, anaparti di hotelu “Beli orao”. Palata a familiiljei Nastevi eara adratã dupu etim proectu cari Stefan lu ancupãrã tu unã a lui priimnari pi tu cãsãbãlu Viena, tu Austrii.
Casa eara dipisitã la anlu 1924, s-afla pi strada “Cral Petar” shi eara prota tu cãsãbãlu Scopia pi cama multi etajuri. Dighios ari udadz ti ascundeari tsi tu atsel chiro eara raritet tu cãsãbãlu Scopia, dupu atsea, ampadi suntu duchenjlji, a pisuprã ari patru etajuri, cafi un cãti 120 di m2. Casa avea a ljei instalatsii privatã ti sanitarii, hãmami pi cafi un etaj, a avea shi frigo cari lucra cu gljets. Tu atsel chiro, Scopia avea 100 di numiri di telefoni, di cari trei eara tu casa a familiiljei Nastevi, shi atsea un numir tu casa familiarã shi dau numiri tu a lor firmi. Familia Nastevi avea shi avut chindisit paiton cari eara atractsii ti cãsãbãlu Scopia. La anlu 1924 ti dauli ma mãri feati eara ancupãrat piano, a profesori privati la tsãnea ciasuri acasã. Elementili din casã suntu veclji shi suntu adusi nica tu atsel chiro di tu Gãrtsii, din Sãrunã. Familiiljei Nastevi eara prota familii tu cãsãbãlu Scopia cari ancupãrarã machinã electricã ti chischinipseari shi adunari pulbirã tu a lor casã.
Tuti elementi pi casa a familiiljei Nastevi suntu reflex di influentsa a arhitecturãljei di eta 20, cari di tu Europa s-lãrdzu shi pit Balcan. Obiectul easti cu imigi european shi ari elementi di yiughen stil. Ma ninti fasada avea elementi decorativi, adrati ca reljef shi atsea: ornamenti di veghetatsii, actsentuati verticali cu capiteli, timpanon, sculpturi shi alti. Dupu trimburarea a loclui Scopia, a obiectului lji eara faptã sanatsii, cu tsi s-alãxi a lui vidzutã di nafoarã. Eara surpati tuti elementi decorativi shi casa tutã eara umtã cu maltari. Ma la anlu 1994 casa easti diznãu priadratã shi tuti elementi decorativi suntu turnati. Constructsia verticalã easti adratã cu scãri, cu armaturã di her, a pi etajlu trei, tu partea cãtrã ciãtia, s-aflã scãri di lemnu. Casa ari elementi di baroc pi conzolili a s-ducheashti shi influentsã di neoclasitsizam. Gardul pi balconea easti di her umtã cu lai colori.
A initsialili pi fasada shi azã tutã dzuã zburãscu ti avutlu shi tinjisit nicuchir a casãljei. Stefan Nastev adrã casã cari noari s-chearã di a ljei mushuteatsã. Dzãnucljili a lui noari s-da aestã casã s-u chearã a ljei valoari di arhitecturã shi esteticã. Tu aestã casã nica bãneadzã dzãnuclji a familiiljei Nastevi.