Ioryi Murnu
Di Wikipedia, Entsiclopedia liberã
Ioryi al Murnu (numa armãneascã: George Murnu) 1 di Ianar 1868, Veryia, faptu tu Imperia Otomanã, tora tu Gãrtsia, muri 17 di Brumar 1957, Bucureshci ira profesor pi Univerzitet, arheolog, istorician, traducãtor shi poet armãnescu.
Dupu bitisire-a sculiiljei armãneascã Bitule, tora tu REIM nãs s-duse Romãnia, pi studii tu Bucureshci. Pi ilichie di 25 di-anj, anlu 1893, Ioryi Murnu ira bãgat ti profesor pi Univerzitet di Iash, Romãnia, shi ãl-ira datã stipendia s-hibã pitricut Ghermãnia, Munchen shi dupu-atsea s-turna Romãnia cu doctorat di filologhia. Dupu atsea ahurhi s-lucrascã multu shi ira bãgat ca profesor pi arheologhia pi Univerzitetlu di Bucureshci.
Anlu 1909 ira bãgat ti director a Muzeului Natsional ti Arheologhia di Ministeriatlu ti Instructsia Publicã shi Confesie relighiozã.
Murnu le-tradutsi pi limba romãnescã Odiseia shi Iliada pi rumãneashce. Nãs idhyia ashi scria shi lucre-a lui di poezia (cu topica pastoralã), sh-pi rumãneashce sh-pi armãneashce, dialectu di Veryia.
Murnu u-dide sustsãnire-a lui ti Conducãtorlu armãnescu a Printsipatlui di la Pind, Alchiviad Diamandi di Samarina. Dupu bitisire-a Dheftherlui Polim di Lume, Murnu nu ira bãgat sum xitãxire legalã - poate ti prestijlu shi ilichia.
Nãs ira aligat ca membru ãmplin di Academia rumãnescã. Azã unã stradã pi portu rumãnescu pi Amare Alae di Mangalia u-are numa a lui.
[edit] Poezia al Ioryi Murnu
Grailu armãnescu
Grailu-a mel di mumã, grailu-a mel di tatã
Vatra-a mea iu ni-arde anjli tsi-am bãnatã
Grai picurãrescu di pãdhuri shi ploae
Zbor tsi-avdzãi dit gura-a paplui shi ali mae
Zbor di budzã vrutã, dumnidzescã njilã
Anjurizmã di frangã shi di trandafilã.
Lavã di cãshare, boatse di cãlivã
Suflã vindicare-a ta dultse livã.
Adiljat di moscu, duh di primuverã
Bana nj-u cutreamburã ca unã fluiarã
Tsi di dor pitrunde noaptea tu pundie
Inima-nj ti-cãntã, mãna-nj tut ti-scrie.
Stãu, tsi-ascultu plãngu, jalea shi niholu,
Ved ãncrutsiljatã Soia-nj ca Hristolu
Shi mizie li-si-avde zborlu-a tal dit gurã.
Scumpa-a mea fãntãnã tsi anarga curã,
Mãne, poate mãne, di dushmanj biutã,
Va s-armãne tu etã pondã shi tãcutã.
[edit] Vivliuri di Ioryi Murnu
- Bair di Cãntic Armãnescu - Editura Cartea Aromãnã - 1989
- Românii din Bulgaria medievală ("Rumãnjlji di Vurgaria di Eta di Media")
- Studiu asupra elementului grec ante-fanariot în limba română ("Studia ti elementulu gãrtsescu parãfanariotescu tu limba rumãneascã")
[edit] Zboarã al Ioryi Murnu
Ich wurde geboren zu Karaferia (Berrhoea) in Makedonien am 1. Januar 1868. Meine Gymnasialstudien machte ich, an dem rumänischen und griechischen Gymnasium in Monastir (Bitolia); nach der Absolutorialprüfung (1888) übersiedelte ich mit meinen Eltern nach Budapest, wo ich die dortige Universität ein Semester besuchte. Im Herbst 1889 bezog ich die Universität Bukarest und nach dreijährigen Studien an der philosophischen Fakultät, bezw. in der historisch-philologischen Sektion, bestand ich mein Lizenzexamen. Ein Jahr später wurde ich von der rumänischen Staatsregierung zum Professor des Griechischen in Jassy ernannt. Ein amtlicher Urlaub ermöglichte es mir zur Fortsetzung meiner Studien vier Semester an der Universität München zuzubringen; daselbst hörte ich Vorlesungen bei den Herren Professoren Dr. K. Krumbacher, Dr. v. Christ, Dr. Lipps und Dr. Furtwängler, welchen ich auch an dieser Stelle meinen ergebensten Dank ausspreche.