Makedonji (Armãnji)

Di Wikipedia, Entsiclopedia liberã
(yinitâ di la Armanji)
Ansari la: navigatsia, câftari
Hlambura Laolui Makedonu/Armãnu
Hlambura Laolui Makedonu/Armãnu
Poezie makedoneascã (armãneascã)



Hlambura Laolui Makedonu/Armãnu
Laolu Makedonu - Armãnu/Rremenu
Dzuua Isnafiei/Miletiei : 23 Maiu



Ini oara anda laolu a nostu vash aflã isihia...
Sh tuts diadun s'amintãmu anamea sh tinjia...
Mash ti prosuplu ali vruta noastã "Makedonia"...
Flag of Europe
Flag of the United-Nations
Flag of Greece.svg
Flag of Greek Makedonia / Imnu : Anamea ali Makedonia
Hlambura Laolui Makedonu




Cãtse Makedonji/Armãnji ?[alâxire | edit source]

MakedonArman Grammar.jpg
CUcuta.NeaPaidagogia.jpg
Pi Terra mash laolu Armãnu/Rremenu iutsido bãneadzã, ari Dikiul tas hibã numãsitu ETNICU Makedonu.
Mihail Boiagi
Constantin Ucuta




Limba Makedonã (Armãnã)[alâxire | edit source]

Limba-armaneasca.JPG
Mariana Bara
  • Yramiolu Makedonu/Armãnu

Naima multsãi armãnji di adzã anyrãpsescu cu yramiolu elinu. Un numir cama njicu anyrãpseashti cu yramiolu latinu.

  • Yrami elini (Ελλενικο αλφαβετο):

Αα Alpha, Ββ Beta, Γγ Gamma, Δδ Delta, Εε Epsilon, Ζζ Zeta, Ηη Eta, Θθ Theta, Ιι Iota, Κκ Kappa, Λλ Lambda, Μμ Mu, Νν Nu, Ξξ Xi, Οο Omicron, Ππ Pi, Ρρ Rho Σσς Sigma, Ττ Tau, Υυ Upsilon, Φφ Phi, Χχ Chi, Ψψ Psi, Ωω Omega.

  • Yrami latini: a, ã, b, c (ch), d (dh, dz), e, f, g (gh), h, i, j, k, l (lj), m, n (nj), o, p,

r, s (sh), t (th, ts), u, v, w, x, y, z.

Laolu Makedonu mutritu di ahnanghea[alâxire | edit source]

  • Armãnji/Remenji icã Makedonji (alti numi griti di xenji: Tsintsari, Cincari, Tsobani, Vlahi, Vlasi, Ulahi, Macedono-Mucani / Macedono-Daco-Rumunji, Elino-Vlahi) suntu unu popul tsi bãneadzã tu Gãrtsia, Sãrghia, Republica Machedonia, Arbinishia, Vurgaria shi Romãnia. Numirlu a loru easte luyursitu cama di 100,000[1]. U asburãscu Limba armãneascã ca "limbã di dadã", ma ahorghea di aiestã shi limbili a miletsloru natsionali namisa di cari bãneadzã.

Zãrtsinã[alâxire | edit source]

Adzã s'luyurseashti cã strãpãpãnji a loru suntu veclj tracianji tsi bãna tu Balkanlu tutu, tu Makedonia ditu Zãmani, Epiru, Tesalia, Tracia, Pindu.

Istoria di dialihea[alâxire | edit source]


Istoria laolui Makedonu


Ndauã luyurii di simasie
  • Laolu Makedonu i Armãnu (idghiul iasti) bãneadzã di cama di 2000 di anji.[2]
  • Limba Makedonã i Armãnã (idghea iasti) u asburãscu pãpãnji a noshtsã di cama di 2000 di anji.
  • Limba asburatã di ashi numãsitslj "vlahi", "elino-vlahi", "tsintsari", "macedono-romãnji", "vlasi" i alti ahtãri chirãturi di pãrnoanji, iasti idghea limbã tsi s'asbura tu Makedonia ditu Zãmani alu Aristotel, Filip ali Makedonia sh Alexandru Marli.
  • Makedonji/Armãnji bãneadzã tu Balkanu di daima.
  • Makedonji icã Armãnji / "Vlahi" furã unu mari andrupãmintu ti culturã, ti ashkeri sh ti pãradz ti vãsãliili balkanitsi muderni.

Pistea[alâxire | edit source]

  • Makedonji suntu Protlu Lao Crishtinatu ditu Evropa (prota mnjeari crishtinatã iasti Lidia, di isnafi makedonã)[3]. Evangheliili lã furã pãrãstãsiti di Apostol Pavlu (Maxus tu cãsãbadzlj Filipi, Sãrunã, sh Veria tu anji 50-60 dupu Hristolu).
  • Naima multsãi Makedonji ditu lumi suntu Crishtinji, ma ari sh unu numir cama njicu tsi suntu pistimenji a Islamolui.
Pistea ti Makedonji

Culturã[alâxire | edit source]

Imnul Makedonu (Armãnu) di pãn tora

  • Dimãndarea Pãrinteascã di Costa Belemace:
Costa Belemace
Pãrinteasca dimãndari
Nã sprigiurã cu focu mari
Frats di dadã shi di tatã
Noi, Armãnji di eta toatã.
Di sum plocile di murmintsã
Grescu a noshci bunj pãrintsã:
Nathimats mãri s'aibã ãn casã
Cai di limba lui s'alasã
Cai sh alasã limba lui
Slu ardã pira focului
Si s'dirinã yiu pri loc
Sãi si frigã limba ãn focu.
Nãs ãn vatra-lj pãrinteascã
Pi fumealjã snu sh'hãrseascã
Di fumelãi curunji snu bashi
Njic ãn leagãn snu ãnfashe.
Cai fudzi di a lui mumã
Shi dit pãrinteascã-lj numã
Fugã'i doara Domnului
Shi dultseamea somnului!


Imnul Makedonu (Armãnu) di aua sh ninti

....................................
....................................
....................................
....................................
....................................
....................................
....................................


Catastisea Makedonjiloru tu chirolu di adzâ[alâxire | edit source]

  • Cu harea-a loru di prots evropeanji, Armãnji furã daima unu liantu anamisa di miletsli cu cari bãnarã, lucrãnda trã amintarea shi developarea a craturiloru natsionali balcanitsi.
  • Putemu s-dzãtsemu cã isturia modernã a Armãnjiloru easti isturia a craturiloru natsionali tu cari suntu bãnãtori loiali, tinjisits, ashi cumu furã di daima.

Pricunushceari

  • Tu Republica Ex-Iugoslavã ali Machedonia, dzua di 23 Maiu iasti anyrãpsitã oficialu tu Constitutilj. Pãnã adzã nãsã easte singurlu crat tsi lj pricunuscu Armãnji ca Popul Constitutiv (cu numa di Vlahi- ti furnjia cã taha nãshi -populu Slavu- suntu "makedonji" sh asburãscu limba "makedonã").
  • Armãnji di iutsido u iurtusescu Dzua Isnafiei pi 23 Maiu, dzuua cãndu sultanlu Abdul Hamid II

lj-pricunuscu Armãnji ("Vlahlj") ca popul/milete ahoryea cu tuti dikiutili (andrepturi) tsi lã si pricad tu Balcanu.


Consillu Makedonu/Armãnu cu scamnul Moskopoli

Scamnul a Consillui s-aleapsi Muscopolea, locu simbolu di isturilj armãneasca sh-evropeanã.

  • Ma-nsusu di tuti, CA ari ca scupo s-amintã pricãnushtearea Armãnjiloru, tu cathi cratu ditu Balcani, ca populu ahoryea, reghionalu, cari zburashti unã limbã neo-latina di pisti 2000 di anji shi cari sh-tsãnu adetsli di njilji di anji, ditu Makedonia ditu Zãmani shi pãnã adzã.
  • Consillu Armãnjiloru easti atselu organismu armãnescu cari va s-hibã boatsea a sutsatilor cari suntu membri tu elu, la organismi reghionali, natsionali (di cratu) shi internatsionali.
  • Consillu Armãnjiloru cãftã tu anlu 2009 statutlu di organismu consultativu (Participatory Status) la Consillu ali Evropã shi la alti organismi evropeani icã mundiali cari da giueapi tu dumenea dikiutiloru (rights) a omlui shi a minoritãtsloru natsionali.
Gãrtsia (Greece/Elada)
Arbinishia (Albania)
Republica Machedonia
  • Tu Vãsãlia Makedonia di adzã, naima multsãi bãnãtori suntu vãryarlj, dupu nãshi arbineshlj sh dapoa miletea makedonã/armãnã. Nanaparti di aiesti treili, bãneadzã sh alti milets.
  • Limba ofitsialã di cratu iasti limba vãryãreascã numãsitã nica "makedonicheascã".
  • „ostatotsi od Anticikite Makedontsi se vlasite”

Tu Manualu di isturilj ti clasa 6-a iasti anyrãpsitu cã Alexandru Marli irra vlahu (armãnlu di adzã); aiesta vas dzãcã cã Academia Vãryãreascã i pricãnãscu ofitsialu pi Armãnji ca clirunonji a Makedonjiloru ditu Zãmani.

  • Ti prota oarã limba armãneascã s-adrã limba ofitsialã tu cãsãbãlu Crushuva, Republica ali Machedonia cu detsizia-a Consiliumlu a Comunãljei Crushuva. Nãsã idhyia ashi irra cãftatã s-hibã pricunuscutã shi tu Comunile Bituli shi Shtip iu are cama multsã Armãnji, alla aiestã luyurii nica nu s-apruche.
Vurgaria (Bulgaria)
Sãrghia (Serbia)
România (Romania)
Presidentul ali Romania, Traian Basescu, la Dzãlili a Culturãljei Armãni, Eschibaba, Tulcea, 2009
  • Tu chirolu ditu soni s-bãgã timeljlu ali Fara Makedonã/Armãnã ditu Romãnia tsi cilãstãseashti ca armãnji s-hibã pricãnãscuts ca popul ahorghea tsi sh-ari zãrtsina tu Makedonia ditu Zãmani alu Olimpia sh Filip Makedon.
Xeani (Diaspora)

Noturi[alâxire | edit source]

  1. Minoritãtsli ali Evropa
  2. Branislav Stefanoski - Alu Dabigia: "Short descriptive history about the origin of the Arm'n-Macedonians; From pre-history to the colonization of Dacia" Casa Gramosta, Tetovo, Macedonia, 2005. ISBN 9989-9985-3-1
  3. Naua Clirunumilj a Hristolui - "Epistolili alu Pavlu cãtã Filipenji, Tesalonikanji sh Corintenji"



Izvuri di Nuntru[alâxire | edit source]

Izvuri di Nafoarã[alâxire | edit source]

0 - Evropa (Europe)

1 - Gãrtsia (Ellada)[alâxire | edit source]

2 - Arbinishia (Albania)[alâxire | edit source]

3 - Republica Machedonia (Republic of Macedonia)[alâxire | edit source]

4 - Vãryãria (Bulgaria)[alâxire | edit source]

5 - Sãrbia (Serbia)[alâxire | edit source]

6 - Romãnia (Romania)[alâxire | edit source]

7 - Xeani (Diaspora)[alâxire | edit source]

Alti[alâxire | edit source]

Biblioyrathilj[alâxire | edit source]


Caduri[alâxire | edit source]

File:Makedonon.protes.JPEG
Αρ Μακεδονον προτεσ - αλι Μακεδονια προτσ - ali Makedonia prots
Armãnji Makedonji
Makedonji tu Gãrtsia
Makedoni tu Gãrtsia
Makedonji tu Amerikia
Coru Makedonu tu Romãnia